Jak dobrać sprzęt do
prac na wysokości?
PPE lub SOI to nic innego jak środki ochrony indywidualnej. Stanowią one nieodzowną część wyposażenia, bez której praca na turbinach wiatrowych nie jest możliwa. Dobór właściwego PPE jest niezwykle istotny — wpływa nie tylko na komfort pracy, ale przede wszystkim na bezpieczeństwo technika. Jakie elementy wchodzą w skład SOI i czym się różnią? Tego dowiesz się z poniższego artykułu.
Środki ochrony indywidualnej technika turbin wiatrowych
Praca na turbinach wiatrowych obejmuje działania związane z instalacją, serwisem oraz, na przykład, naprawami łopat. Mimo że obszary te różnią się charakterem wykonywanych zadań, wszystkie łączy praca na wysokości i ryzyko upadku. W tym artykule skupiamy się na podstawowym PPE, stosowanym w codziennej pracy.
Kask – podstawa PPE
Niezależnie od tego, czy zajmujesz się instalacją turbin, pracujesz na hard standzie, wykonujesz serwis czy szlifujesz szkło na łopacie, odpowiedni kask jest absolutnie obowiązkowy. Dobrze dobrany kask chroni głowę przed uderzeniem, minimalizuje ryzyko poważnych kontuzji, a także zwiększa ogólne poczucie bezpieczeństwa podczas pracy. Każdy pracownik działający w środowisku turbin wiatrowych powinien traktować kask nie jako dodatkowy sprzęt i ozdobę, lecz jako nieodłączną część SOI.
Po co technikowi kask?
Nominalnym zadaniem kasku jest ochrona głowy. Kask do pracy na wysokości zabezpiecza przed urazami spowodowanymi przez:
- dropy spadające narzędzia,
- spadające komponenty np. śruby, nakrętki,
- wystające, ostre elementy konstrukcyjne,
- uderzenia boczne,
- uderzenie w głowę będące konsekwencją upadku z wysokości.
Kaski Petzl Vertex Best i Vertex Vent (zdj. producenta)
Jak dobrać kask do pracy na wysokości?
Kask do pracy na wysokości musi:
- spełniać normę EN 397,
- być dobrze dopasowany i stabilny,
- nie ograniczać pola widzenia,
- być wygodny i nie powodować ucisku.
Wymagania dotyczące rodzaju kasku mogą się różnić w zależności od projektu lub klienta. Często pojawia się dodatkowy wymóg ochrony przed ładunkami elektrycznymi — w takim przypadku kask nie może mieć otworów wentylacyjnych.
Jak wybrać uprząż do pracy na wysokości
Kolejnym, równie istotnym jak kask elementem PPE jest uprząż do pracy na wysokości. W zależności od rodzaju wykonywanych zadań poszczególne uprzęże różnią się konstrukcją i przeznaczeniem. Każdy typ musi jednak posiadać przynajmniej jeden punkt A, do którego wpina się haki z absorberem lub lonżę pozycjonującą. Punkt ten najczęściej znajduje się na klatce piersiowej i/lub na plecach.
Szelki bezpieczeństwa
Szelki bezpieczeństwa, potocznie nazywane „kastratami”, stanowią podstawową formę PPE zabezpieczającą przed upadkiem. Charakteryzują się:
- prostą konstrukcją opartą na płaskich taśmach,
- regulowanymi pętlami udowymi i szelkami,
- jednym lub dwoma punktami A,
- zgodnością z normami EN 361 i EN 358.
W zależności od modelu mogą być wyposażone w klamry typu quick, szerszy pas biodrowy lub dodatkowe punkty wpięcia.
Uprząż chroniąca przed upadkiem z wysokości
Ten typ uprzęży jest bardziej zabudowany i znacznie wygodniejszy niż klasyczne szelki. Wyróżnia się:
- wyściełanymi taśmami i szelkami,
- klamrami typu quick,
- kilkoma punktami A,
- szerokim pasem biodrowym z certyfikowanymi punktami wpięcia,
- szpejarkami do przypięcia PPE i lekkich narzędzi,
- zgodnością z normami EN 361 i EN 358.
Uprzęże tego typu są najpopularniejsze wśród techników instalacji oraz serwisu. Modele takie jak Petzl Volt Wind czy Skylotec Ignite Proton Wind są projektowane specjalnie do pracy na turbinach.
Uprząż do pracy w dostępie linowym
Uprząż do pracy na linach jest przeznaczona dla techników, którzy wykonują zadania w miejscach niedostępnych z windy lub drabiny. Jej konstrukcja zakłada, że technik będzie w niej „wisieć” przez dłuższy czas, co wpływa m.in. na budowę pasa biodrowego i pętli udowych.
Charakteryzuje się:
- wyściełanymi pasami i szelkami,
- szerokim pasem biodrowym,
- dwoma punktami A,
- bocznymi punktami wpięcia,
- punktem D do przyrządów,
- częstym zastosowaniem klamer typu quick,
- dużą liczbą szpejarek,
- zgodnością z normami EN 361, EN 358 i EN 813.
To podstawowy typ uprzęży dla techników Blade Repair pracujących w dostępie linowym.
Od lewej: Szelki bezpieczeństwa Protekt P-02, Uprząż Petz Volt Wind 2, Skylotec Ignite Proton Wind oraz Petzl Avao (zdj. producentów)
Haki z absorberem
To kolejne niezbędne akcesorium technika turbin wiatrowych. Są one zaliczane do urządzeń asekuracyjnych — nie służą do pozycjonowania, lecz do ochrony przed skutkami upadku z wysokości.
Zestaw z absorberem zawiera:
- dwa duże haki typu MGO,
- dwa ramiona,
- absorber energii,
- łącznik do uprzęży.
Absorber energii, znajdujący się między ramionami a łącznikiem, w razie upadku rozrywa się, pochłaniając część energii udaru i zmniejszając obciążenie działające na ciało technika.
Haki Petzl Absorbica MGO (zdj. producenta)
Lonża pozycjonująca
Regulowana lonża jest niezbędna, gdy chcemy pracować w ograniczeniu lub stabilnie pozycjonować ciało względem miejsca pracy. Umożliwia dostosowanie długości do potrzeb zadania.
Lonża składa się z:
- łącznika do uprzęży,
- odcinka liny o różnej długości,
- urządzenia regulującego długość,
- karabinka lub haka na końcu.
Najpopularniejsze modele to Petzl Grillon oraz Climbing Technology Finch.
Lonże Petzl Grillon w wersji Hook oraz wersji standardowej, bez konektora (zdj. producenta)
Pozostałe PPE
Oprócz powyższych elementów technicy wykorzystują także:
- przyrządy zjazdowe,
- przyrządy asekuracyjne,
- karabinki,
- płytki stanowiskowe,
- bloczki.
Sprzęt ten jest szczególnie istotny w pracach Blade Repair i w dostępie linowym. Ze względu na szeroki zakres rozwiązań będzie on tematem osobnego artykułu.
Dobór odpowiedniego PPE do pracy na wysokości ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i komfortu technika turbin wiatrowych. Kask, właściwie dobrana uprząż, haki z absorberem czy lonża pozycjonująca to elementy, które decydują o bezpieczeństwie. Wybierając PPE, warto zwracać uwagę na normy, ergonomię i dopasowanie sprzętu do specyfiki wykonywanej pracy.
Podczas szkolenia GWO BST Working at Heights można w praktyce sprawdzić różne typy uprzęży i przyrządów, co z pewnością ułatwi wybór najodpowiedniejszych i najlepiej dopasowanych środków ochrony indywidualnej do technika.
